Białka Tatrzańska to góralska wieś położona w województwie małopolskim, posiadająca niezwykle atrakcyjne środowisko geograficzne. Umiejscowiona jest blisko Tatr Polskich i Słowackich, 15 km od Nowego Targu i 20 km od Zakopanego.

Wieś o zabudowie ulicowej ciągnie się na dugości 8 km. Najwyżej położona jest Kaniówka - 725 m n. p. m.. za tereny położone na Grapie czyli bliżej Przeomu Białki znajdują się na wysokości 650 m n. p. m. Zabudowa wsi rozciąga się wzdłuż doliny rzecznej, miejscami szerokiej na 1,5 km, otwartej na południe ku Tatrom Bielskim.

Miejscowość położona jest pomiędzy Wierchami wznoszącymi się powyżej 900 m n. p. m. Należy do nich: Wierch Koszarków (969 m), Wierch Jankulakowski (934m), Wysoki (947 m), Kustwański i Kotelnica na wysokoci 917 m n. p. m. Przez białczańskie wierchy prowadzi Wierchowa Droga zwana też Drogą Królewską, którą jak głosi legenda, miejscowi górale przeprowadzili króla Jana Kazimierza uciekajcego przed Szwedami na Węgry. Jest to jeden z piękniejszych szlaków turystycznych.

Po wschodniej stronie góruje nad Białką osypujące się urwisko Litwinowej Grapy (Litwinki) - zbudowane z piaskowców i łupków fliszowych.

Białka Tatrzańska ma klimat górski. Jednak tutaj jest on dużo łagodniejszy niż w pobliskich Tatrach. Lato jest w Białce ciepłe, z najwyszymi temperaturami w lipcu i sierpniu. Zimy są chodne, czesto z obfitymi opadami śniegu. Temperatury w styczniu mogą spadać nawet poniżej -30 stopni C. Dzięki położeniu i urozmaiconej rzeźbie terenu oraz silnemu rozcięciu górskich zboczy istnieją miejsca, w których bardzo długo zalega śnieg (nawet do 120 - 130 dni) o gruboci 40 - 80 cm.

Ciśnienie atmosferyczne jest niskie, a rozrzedzone powietrze zwiększa intensywność promieniowania sonecznego, które jest tu większe o 10 do 20% niż na nizinach.

Wypoczynkowi i rekreacji sprzyja mniejsze zachmurzenie, szczególnie w okresie jesieni:

Dużą wartością środowiska przyrodniczego wsi jest rzeka Białka o dugoci 41,2 km i powierzchni dorzecza 229,9 km2, która wypływa z Tatr Wysokich.

Nad Białką znajduje się rezerwat krajobrazowy przy drodze do Nowej Białej. Jest to urocze miejsce, gdzie rzeka płynie pomiędzy wapiennymi skałkami - Kramnicą (688 m n. p. m.) i Obłazową (670 m n. p. m.). Rzeka Białka naley do najczystszych rzek Podhala. Jakość jej wody w ocenie fizyko - chemicznej i bakteriologicznej minimalnie ustępuje normom klasy pierwszej. W nurtach Białki żyje wiele gatunków ryb, między innymi pstąrgi i lipienie. Jej normalny przepływ wynosi okoo 5m3 na sekund, a podczas wiosenne - letnich wezbra nawet 200 - 300m3.

Lasy i tereny zadrzewione zajmują około 20% powierzchni wsi. Zalesione są głównie skłony grzbietu zachodniego, zwłaszcza w źródowych odcinkach bocznych dolin rzeki Białki. Lasy należą do piętra lasów mieszanych regla dolnego - przeważa świerk, z małą domieszką jodły i pojedyńczo usytuowanymi sosnami. O bogactwie florystycznym białczaskich lasów stanowi także mchy i krzewinki (borówka, malina, brusznica). Lasy zasobne są w wiele gatunków grzybów.

Natomiast wzdłuż koryta Białki występują głównie młode łęgi olchowe z mieszanymi gatunkami drzew liciastych, rzadziej iglastych.

Okoliczne lasy i bory charakteryzują się rónorodności fauny. Oprócz bogactwa gatunkowego ptaków (dzięcioł duży, szpak, kukułka, jaskóka, kwiczoł, myszołów) żyją tu również zające - szaraki, sarny, dziki a także lisy, wilki i inne zwierzęta.

Większą od lasów przestrzeń zajmują we wsi pola rorne i kośne łąki. Przeznacza się je teraz głównie pod uprawę koniczyny i produkcj siana wykorzystywanego w chowie krów.

Obecnie Białka liczy 1943 mieszkaców i około 520 domów. Mieszkańcy wsi żyją przeważnie z rolnictwa i turystyki. W rolnictwie zatrudnionych jest około 950 osób, natomiast w usugach pracuje około 500 osób.

Duża część społeczeństwa białczańskiego regularnie wyjeżdża, bądź przebywa na stałe w Stanach Zjednoczonych i stąd sporo domów stoi pustych. Dzięki tym wyjazdom oraz przedsiębiorczoci mieszkaców zwaszcza w kierunku rozwoju turystyki wieś należy do jednej z bogatszych na Podhalu.

Data publikacji: 2003-11-25	Data ostatniej modyfikacji: 2003-11-25
do wydruku Ilość odwiedzin: 54688 wyślij znajomemu